Esquina Homero Manzi ve Sur

Homero Manzi kimdi

Homero Manzi, 1 Kasım 1907'de Santiago del Estero eyaletinin Añatuya kentinde Homero Nicolás Manzione Prestera adıyla dünyaya geldi. Wikipedia onu bir tango söz yazarı ve aynı zamanda bir film yapımcısı olarak tanımlıyor. Kısa bir süre gazetecilik yaptı, ardından Unión Cívica Radical üyeliğiyle bağlantılı siyasi nedenlerle öğretmenlikten uzaklaştırılana kadar edebiyat ve İspanyolca öğretmenliği yaptı ve sanata yöneldi. 3 Mayıs 1951'de Buenos Aires'te 43 yaşında kanserden hayatını kaybetti. 1935'te, Wikipedia'nın halk milliyetçiliği olarak tanımladığı bir siyasi grup olan FORJA'nın ilk günlerinde yer almıştı.

Şarkılar ve senaryolar

Manzi iki medyada çalıştı. 1934'te radyo ve Arjantin sinemasını konu alan Micrófono adlı bir dergi kurdu ve 1937'de gösterime giren Nobleza Gaucha filminin senaryosunu birlikte yazdı. 1940'tan itibaren Ulyses Petit de Murat ile senaryolar yazdı ve Wikipedia'ya göre ikili, 1943'te The Gaucho War ile en iyi uyarlama senaryo dalında Silver Condor ödülünü kazandı. Tangoda en çok Aníbal Troilo ve Lucio Demare'nin müziğine yazdığı sözlerle tanınır: Sur, Barrio de tango, Malena ve Che bandoneón. Wikipedia ayrıca The Caranchos of Florida (1938) ve Savage Pampas (1945) gibi filmleri, her birindeki rolünü belirtmeden, onun eserleri arasında listeler.

Güney yakasının şairi

İspanyolca Wikipedia, Manzi'nin gençliğini şehrin güneyindeki bir mahalle olan Pompeya'da geçirdiğini ve bu mahallenin birçok tangosuna ilham verdiğini söylüyor; bugün orada bir sokak onun adını taşıyor. Mekânın kendi sitesi ise bunu sade bir dille ifade ediyor: Sur gibi tek bir eser bile Manzi'yi Buenos Aires'in bir adamı olarak tanımlamaya yeter. Bir şairin sokaklarına bağlılığı duygusu, bu kafenin etrafında şekillendiği fikirdir.

Sur şarkısı

Sur’un müziği Aníbal Troilo’ya, sözleri Manzi’ye aittir. Wikipedia’ya göre Troilo’nun orkestrası bu eseri ilk kez 23 Şubat 1948’de Edmundo Rivero’nun vokaliyle kaydetmiş ve aynı yıl RCA Victor etiketiyle yayımlamıştır. Aynı sanatçılar eseri ilk kez Buenos Aires’te Tibidabo adlı bir gece kulübünde canlı olarak icra etmiştir. Şarkıcı, Manzi’nin onayıyla sözlerde iki küçük değişiklik yapmıştır; bunlardan biri ‘florando’ yerine ‘flotando’ kelimesini koymuş ve bu haliyle geniş kabul gören versiyon olmuştur. Eserin cover kayıtları arasında Julio Sosa, Nelly Omar, Roberto Goyeneche ve Andrés Calamaro’nun yorumları yer alır. Wikipedia, Troilo ve Manzi’nin 1940’larda başka hitler de yaptığını, ancak hiçbirinin Sur ile boy ölçüşemediğini ekler; ansiklopedi bu eseri Arjantinlilerin en çok sevdiği tango olarak nitelendirir.

Sur’un diğer yarısı: Aníbal Troilo

Aníbal Troilo 11 Temmuz 1914’te Buenos Aires’te doğmuş ve 18 Mayıs 1975’te vefat etmiştir. Babasının ona verdiği Pichuco adıyla tanınan Troilo; bandoneón sanatçısı, besteci, aranjör ve orkestra şefiydi ve Wikipedia’ya göre orkestrası, tangonun altın çağında sosyal dansçıların en sevdiği topluluklar arasındaydı. Manzi, Troilo’nun Sur, Barrio de tango ve Che bandoneón adlı eserlerinin sözlerini yazmış; Manzi 1951’de vefat ettikten sonra Troilo onun anısına Responso’yu bestelemiştir. Sur’u 1948’de söyleyen Edmundo Rivero, daha sonra 1963 tarihli Tango recio albümü de dahil olmak üzere Troilo ile yeniden kayıtlar yapmıştır.

Şarkı neyi anlatıyor?

Wikipedia, Sur’u Buenos Aires’in güney yakasındaki simge mekânlar arasında geçen, kaybedilmiş bir aşk için ağıt ve mahallenin nasıl değiştiğine dair bir yakınma olarak tanımlar. San Juan ile Boedo’nun köşesi, şarkının adını andığı yerlerden biridir ve Buenos Aires şehir turizmi bu köşenin şair tarafından ölümsüzleştirildiğini belirtir. Bu rehber sözleri alıntılamaz; kafenin kendi duvarındaki pirinç plakette sözler yazılıdır ve herhangi bir kayıt, onları söylenirken duymanızı sağlar.

Gitmeden önce dinleyin

Herhangi bir yayın platformunda Troilo’nun orkestrasının Edmundo Rivero ile 1948 kaydı bulunur; sonraki cover’lar da güzel bir karşılaştırma sunar: Julio Sosa, Roberto Goyeneche ve Andrés Calamaro eseri birbirinden farklı söyler. Ardından Wikipedia’nın 1941’e tarihlendirdiği, müziği Lucio Demare’ye ait Malena’yı ve 1950 tarihli Che bandoneón’u deneyin. Yirmi dakikalık bir dinleme akşamı değiştirir: gösteri Manzi’nin repertuvarı üzerine kuruludur, bu yüzden şarkılar başladığında yapısını tanıyacak ve sözler İspanyolca olsa bile onları takip edebileceksiniz. İspanyolca Wikipedia, Malena’nın Nelly Omar’dan esinlenerek ona ithaf edildiğini yazar; Omar da Sur’u sonradan yorumlayan şarkıcılardan biridir ve bu, iki şarkıyı birbirine bağlar.

Yazıldığı masa

Buenos Aires şehir turizmi, Manzi’nin Sur’u 1948’de kafenin masalarından birinde yazdığını belirtir; mekân hakkındaki İspanyolca Wikipedia maddesi de eseri orada yazdığını söyler. Şehrin Boedo tango makalesi, Che, bandoneón’un sözlerini de orada yazdığını ekler ve kafeyi, ziyaretçinin yemek yiyip gösteri izleyebildiği tipik bir Buenos Aires tango evi olarak tanımlar. Bunu, şehrin de desteklediği kafe geleneği olarak kabul edin. Mekânın kendi sitesi, tangoyu şehrin en temsili sanat formu haline getiren müzisyenlerin kafenin masalarından geçtiğini söyler; bu da aynı hikâyenin tezgâhın diğer tarafından anlatılışıdır.

Birçok adı ve plaketi olan bir kafe

Mekân, bu köşedeki barın 1927'de inşa edildiğini ve 1940'larda şehrin kentsel kültürünün simgesi haline geldiğini belirtiyor. Buenos Aires şehir turizmi, bazı yerel halkın burada 1914 gibi erken bir tarihte bir bar hatırladığını söylüyor. Önce bara El Aeroplano adını veriyor, ardından 1937'de Japon ortakların satın almasıyla Nippon, 1948'de ise Canadian adını aldığını ve mevcut adının 1981'den kaldığını belirtiyor. Café 6 Mart 1999'da kapanmış ve orijinal cephelerini koruyan bir restorasyonun ardından 2001'de yeniden açılmıştır. Cepheyi birkaç plaket süslüyor; bunlar arasında Senato'nun köşeyi Ulusal Tarihi Sit Alanı ilan eden plaketi de var ve pencerelerin üzerindeki boyalı yazılar Manzi tangolarını bestecileri ve yıllarıyla birlikte adlandırıyor. Gün ışığında dışarıda geçirilen on dakika, iyi harcanmış zamandır.

Café masasından sahneye

Bugün café bir tango akşam yemeği evidir. Mekân, Manzi'nin besteleri etrafında kurulu, Carlos Gardel'e saygı duruşları içeren, tangonun altın çağı olarak adlandırdığı dönemde geçen ve sahnede on beş sanatçının yer aldığı bir gösteri tanımlıyor. Wikipedia bu altın çağı yaklaşık 1935'ten 1952'ye tarihlendiriyor, dolayısıyla Sur bu dönemin son yıllarına aittir. Programlar değişir, bu yüzden hiçbir eser garanti edilmez, ancak akşam bu köşeyi şehrin hafızasına kazıyan şarkılar üzerine kuruludur. O şarkıların ünlü kıldığı köşede oturuyorsunuz.

Sonraki: Homero Manzi tango gösterisi: biletler

Bu kimler için değil

Köşeyi tarihi için ziyaret ederseniz hayal kırıklığına uğrayabilirsiniz: burası bir müze değil, faal bir restorandır. Akşamki tango gösterisi içeri girmenin ana nedenidir. Şarkı sözlerinin satır satır açıklanmasını istiyorsanız, önce bir çeviri okuyun, çünkü Manzi İspanyolca yazmıştır. Küçük mekânları tercih ediyorsanız, salonun geniş olduğunu unutmayın; bilet rehberi bu konuda daha fazlasını söylüyor. Gösteri bir ders de değildir: Manzi'nin biyografisini değil tangoyu sunar, bu yüzden sizin için önemliyse köşenin hikâyesini önceden burada okuyun.