Esquina Homero Manzi en Sur

Wie Homero Manzi was

Homero Manzi werd op 1 november 1907 geboren als Homero Nicolás Manzione Prestera in Añatuya, in de provincie Santiago del Estero. Wikipedia noemt hem een tangotekstdichter en ook filmmaker. Hij werkte korte tijd in de journalistiek, doceerde daarna literatuur en Spaans tot politieke redenen verbonden aan zijn lidmaatschap van de Unión Cívica Radical hem uit het onderwijs zetten, en wijdde zich aan de kunsten. Hij overleed op 3 mei 1951 in Buenos Aires aan kanker, op 43-jarige leeftijd. In 1935 was hij betrokken bij de beginjaren van FORJA, een politieke groepering die Wikipedia omschrijft als volksnationalisme.

Liederen en scenario's

Manzi werkte in twee media. In 1934 richtte hij het tijdschrift Micrófono op, over radio en Argentijnse cinema, en hij schreef mee aan het scenario van Nobleza Gaucha, dat in 1937 uitkwam. Vanaf 1940 schreef hij scenario's met Ulyses Petit de Murat, en volgens Wikipedia wonnen de twee in 1943 de Zilveren Condor voor het beste bewerkte scenario voor The Gaucho War. In de tango is hij het bekendst om teksten op muziek van Aníbal Troilo en Lucio Demare: Sur, Barrio de tango, Malena en Che bandoneón. Wikipedia vermeldt ook films als The Caranchos of Florida (1938) en Savage Pampas (1945) onder zijn werk, zonder zijn rol in elk daarvan te specificeren.

Een dichter van de zuidkant

Volgens de Spaanstalige Wikipedia bracht Manzi zijn jeugd door in Pompeya, een wijk in het zuiden van de stad, en inspireerde die vele van zijn tango's; een straat daar draagt nu zijn naam. De eigen website van de locatie zegt het simpel: één werk als Sur volstaat om Manzi te beschrijven als een man van Buenos Aires. Dat gevoel van een dichter die verbonden is met zijn straten is het idee waarop dit café is gebouwd.

Het lied Sur

Sur heeft muziek van Aníbal Troilo en tekst van Manzi. Wikipedia vermeldt dat Troilo's orkest het voor het eerst opnam op 23 februari 1948, met Edmundo Rivero als zanger, en dat het dat jaar uitkwam bij RCA Victor. Dezelfde artiesten voerden het voor het eerst live uit in een nachtclub in Buenos Aires genaamd Tibidabo. De zanger bracht met Manzi's goedkeuring twee kleine wijzigingen aan in de tekst; één verving 'florando' door 'flotando', en dat werd de algemeen aanvaarde versie. Covers zijn er van onder meer Julio Sosa, Nelly Omar, Roberto Goyeneche en Andrés Calamaro. Wikipedia voegt eraan toe dat Troilo en Manzi in de jaren veertig andere hits hadden, maar geen enkele evenaarde Sur, dat het wellicht de tango noemt die het meest geliefd is bij de Argentijnen.

Aníbal Troilo, de andere helft van Sur

Aníbal Troilo werd geboren in Buenos Aires op 11 juli 1914 en overleed op 18 mei 1975. Bekend als Pichuco, een naam die zijn vader hem gaf, was hij bandoneónspeler, componist, arrangeur en orkestleider, en volgens Wikipedia behoorde zijn orkest tot de meest geliefde bij sociale dansers tijdens de gouden eeuw van de tango. Manzi schreef de tekst op Troilo's muziek voor Sur, Barrio de tango en Che bandoneón, en na Manzi's dood in 1951 schreef Troilo Responso ter nagedachtenis aan hem. Edmundo Rivero, die Sur in 1948 zong, nam later opnieuw op met Troilo, waaronder het album Tango recio uit 1963.

Waar het lied over gaat

Wikipedia beschrijft Sur als een elegie voor een verloren liefde, gesitueerd tussen de herkenningspunten van de zuidkant van Buenos Aires, en als een klaagzang over hoe de buurt is veranderd. De hoek van San Juan en Boedo is een van de plaatsen die het lied noemt, en het toerismebureau van Buenos Aires zegt dat de hoek erdoor de dichter vereeuwigd werd. Deze gids citeert de tekst niet; een koperen plaat aan de muur van het café zelf draagt de woorden, en elke opname laat je ze horen zingen.

Luister er voor je vertrek naar

Elke streamingdienst heeft de opname uit 1948 door Troilo's orkest met Edmundo Rivero, en de latere covers vormen een goede vergelijking: Julio Sosa, Roberto Goyeneche en Andrés Calamaro zingen het elk anders. Probeer daarna Malena, dat volgens Wikipedia uit 1941 dateert met muziek van Lucio Demare, en Che bandoneón uit 1950. Twintig minuten luisteren verandert de avond: de show is opgebouwd rond Manzi's repertoire, dus je herkent de vorm van de liedjes wanneer ze beginnen, en je kunt ze volgen zelfs wanneer de woorden in het Spaans zijn. De Spaanse Wikipedia zegt dat Malena geïnspireerd werd door en opgedragen aan Nelly Omar, een van de zangeressen die later Sur coverde, wat twee van deze liedjes met elkaar verbindt.

De tafel waar het geschreven werd

Het toerismebureau van Buenos Aires zegt dat Manzi Sur in 1948 schreef aan een van de tafels van het café, en het Spaanse Wikipedia-artikel over de locatie zegt dat hij het daar schreef. Het tango-artikel van de stad over Boedo voegt eraan toe dat hij daar ook de tekst van Che, bandoneón schreef, en beschrijft het café als een typisch Buenos Aires tangohuis waar een bezoeker kan dineren en een show kan bijwonen. Beschouw het als de traditie van het café, ondersteund door de stad. De eigen site van de locatie zegt dat de musici die van de tango de meest representatieve kunstvorm van de stad maakten, aan de tafels van het café zijn gepasseerd, wat hetzelfde verhaal is van de andere kant van de toog.

Een café met vele namen, en plaquettes

Volgens de locatie is de bar op deze hoek gebouwd in 1927 en werd hij in de jaren veertig een symbool van de stedelijke cultuur van de stad. Het toerismebureau van Buenos Aires meldt dat sommige bewoners zich hier al in 1914 een bar herinneren. Eerst heette de bar El Aeroplano, vanaf 1937 Nippon nadat Japanse partners hem kochten, vanaf 1948 Canadian, en de huidige naam dateert volgens hen uit 1981. Het café sloot op 6 maart 1999 en heropende in 2001 na een restauratie waarbij de oorspronkelijke gevels behouden bleven. Verschillende plaquettes sieren de gevel, waaronder een van de Senaat die de hoek uitroept tot Nationaal Historisch Monument, en beschilderde letters boven de ramen noemen Manzi-tango's met hun componisten en jaartallen. Tien minuten buiten in daglicht is de moeite meer dan waard.

Van cafétable naar podium

Vandaag is het café een tango-dinershow. De locatie beschrijft een voorstelling rond de composities van Manzi, met hommages aan Carlos Gardel, gesitueerd in wat zij de gouden eeuw van de tango noemt, met vijftien artiesten op het podium. Wikipedia dateert die gouden eeuw van ongeveer 1935 tot 1952, dus Sur behoort tot de latere jaren. Programma's wisselen, dus geen enkel stuk is gegarandeerd, maar de avond is opgebouwd rond de liedjes die deze hoek in het geheugen van de stad hebben gegrift. U zit op de hoek die die liedjes beroemd hebben gemaakt.

Lees verder: Tangoshow Homero Manzi: tickets

Voor wie dit niet is

Bezoek de hoek voor de geschiedenis en u kunt teleurgesteld worden: het is een werkend restaurant, geen museum. Een tangoshow in de avond is de belangrijkste reden om binnen te gaan. Wilt u de teksten regel voor regel uitgelegd krijgen, lees dan eerst een vertaling, want Manzi schreef in het Spaans. En houdt u van kleine ruimtes, bedenk dan dat de zaal groot is; de ticketgids vertelt daar meer over. De show is ook geen lezing: zij presenteert tango rather dan Manzi's biografie, dus lees het verhaal van deze hoek hier vooraf als dat voor u belangrijk is.