Esquina Homero Manzi i Sur

Kim był Homero Manzi

Homero Manzi urodził się jako Homero Nicolás Manzione Prestera 1 listopada 1907 roku w Añatuyi, w prowincji Santiago del Estero. Wikipedia określa go mianem autora tekstów tanga, a także filmowca. Przez krótki czas pracował w dziennikarstwie, następnie uczył literatury i hiszpańskiego, dopóki względy polityczne związane z jego przynależnością do Unión Cívica Radical nie doprowadziły do wydalenia go z zawodu nauczyciela — wtedy zwrócił się ku sztuce. Zmarł w Buenos Aires 3 maja 1951 roku na nowotwór, w wieku 43 lat. W 1935 roku brał udział w początkach FORJA, ugrupowania politycznego, które Wikipedia opisuje jako nacjonalizm ludowy.

Pieśni i scenariusze

Manzi działał w dwóch obszarach. W 1934 roku założył magazyn „Micrófono”, poświęcony radiu i kinematografii argentyńskiej, a w 1937 roku był współautorem scenariusza filmu Nobleza Gaucha. Od 1940 roku pisał scenariusze z Ulysesem Petit de Muratem, a według Wikipedii duet ten zdobył w 1943 roku nagrodę Srebrnego Kondora za najlepszy scenariusz adaptowany za film The Gaucho War. W tangu najbardziej znany jest ze słów do muzyki Aníbala Troilo i Lucio Demare: Sur, Barrio de tango, Malena i Che bandoneón. Wikipedia wymienia także filmy, takie jak The Caranchos of Florida (1938) i Savage Pampas (1945), wśród jego dokonań, nie precyzując jego roli w każdym z nich.

Poeta południowej dzielnicy

Hiszpańskojęzyczna Wikipedia podaje, że Manzi spędził młodość w Pompeyi, dzielnicy na południu miasta, która zainspirowała wiele jego tang; jedna z tamtejszych ulic nosi dziś jego imię. Strona samego lokalu ujmuje to prosto: jedno dzieło takie jak Sur wystarczy, by opisać Manziego jako człowieka Buenos Aires. To poczucie poety związanego ze swoimi ulicami jest ideą, wokół której zbudowana jest ta kawiarnia.

Pieśń Sur

Sur ma muzykę Aníbala Troilo i słowa Manziego. Wikipedia podaje, że orkiestra Troilo po raz pierwszy nagrała ją 23 lutego 1948 roku ze śpiewem Edmunda Rivero i że ukazała się w tym roku nakładem RCA Victor. Ci sami artyści po raz pierwszy wykonali ją na żywo w nocnym klubie w Buenos Aires o nazwie Tibidabo. Wokalista za zgodą Manziego wprowadził dwie drobne zmiany w słowach; jedna zastąpiła „florando" słowem „flotando" i ta wersja stała się powszechnie przyjęta. Wśród coverów znajdują się nagrania Julio Sosy, Nelly Omar, Roberto Goyeneche i André Sa Calamaro. Wikipedia dodaje, że Troilo i Manzi mieli w latach czterdziestych inne przeboje, ale żaden nie dorównał Sur, które nazywa być może najbardziej ukochanym przez Argentyńczyków tangiem.

Aníbal Troilo, druga połowa Sur

Aníbal Troilo urodził się w Buenos Aires 11 lipca 1914 roku, a zmarł 18 maja 1975 roku. Znany jako Pichuco, imię nadane mu przez ojca, był bandoneonistą, kompozytorem, aranżerem i liderem orkiestry, a Wikipedia podaje, że jego orkiestra cieszyła się największą popularnością wśród tancerzy towarzyskich w złotym wieku tanga. Manzi napisał słowa do muzyki Troilo w Sur, Barrio de tango i Che bandoneón, a po śmierci Manziego w 1951 roku Troilo napisał Responso ku jego pamięci. Edmundo Rivero, który zaśpiewał Sur w 1948 roku, nagrywał z Troilo ponownie później, m.in. album Tango recio z 1963 roku.

O czym jest ta pieśń

Wikipedia opisuje Sur jako elegję dla utraconej miłości, osadzoną wśród charakterystycznych miejsc południowej części Buenos Aires, oraz jako lament nad tym, jak zmieniła się ta dzielnica. Róg ulic San Juan i Boedo to jedno z miejsc wymienianych w pieśni, a miejska organizacja turystyczna Buenos Aires podaje, że poeta uwiecznił ten róg w utworze. Ten przewodnik nie cytuje słów; nosi je mosiężna tablica na ścianie samej kawiarni, a każde nagranie pozwala usłyszeć je w śpiewie.

Posłuchaj przed wyjazdem

Każdy serwis streamingowy ma nagranie z 1948 roku w wykonaniu orkiestry Troilo z Edmundo Rivero, a późniejsze covery stanowią dobry materiał do porównania: Julio Sosa, Roberto Goyeneche i Andrés Calamaro śpiewają ją każdy inaczej. Potem posłuchaj Maleny, którą Wikipedia datuje na 1941 rok z muzyką Lucia Demare, oraz Che bandoneón z 1950 roku. Dwadzieścia minut słuchania zmienia wieczór: widowisko opiera się na repertuarze Manziego, więc rozpoznasz kształt pieśni, gdy się zaczną, i możesz śledzić je nawet wtedy, gdy słowa są po hiszpańsku. Hiszpańska Wikipedia podaje, że Malena została zainspirowana i zadedykowana Nelly Omar, jednej ze śpiewaczek, które później nagrały cover Sur, co łączy dwie z tych pieśni.

Stolik, przy którym ją napisano

Miejska organizacja turystyczna Buenos Aires podaje, że Manzi napisał Sur w 1948 roku przy jednym ze stolików kawiarni, a hiszpańskojęzyczny artykuł Wikipedii o tym lokalu potwierdza, że napisał go tam. Artykuł miasta o tangu w dzielnicy Boedo dodaje, że napisał tam również słowa Che, bandoneón, i opisuje kawiarnię jako typowy dom tanga w Buenos Aires, gdzie gość może zjeść kolację i obejrzeć widowisko. Przyjmij to jako tradycję kawiarni, popartą przez miasto. Strona samego lokalu podaje, że muzycy, którzy uczynili tango najbardziej reprezentatywną formą sztuki miasta, przewijali się przez stoliki kawiarni, co jest tą samą historią opowiedzianą z drugiej strony kontuaru.

Kawiarnia o wielu nazwach i z tablicami

Lokal podaje, że bar na tym rogu powstał w 1927 roku i w latach czterdziestych stał się symbolem miejskiej kultury Buenos Aires. Według miejskiej organizacji turystycznej Buenos Aires niektórzy mieszkańcy wspominają bar w tym miejscu już w 1914 roku. Najpierw nosił nazwę El Aeroplano, od 1937 roku — Nippon, gdy kupili go japońscy wspólnicy, od 1948 roku — Canadian, a obecna nazwa pochodzi z 1981 roku. Kawiarnia została zamknięta 6 marca 1999 roku i ponownie otwarta w 2001 roku po renowacji, która zachowała jej oryginalne fasady. Elewację zdobi kilka tablic, w tym tablica Senatu ogłaszająca ten róg Narodowym Miejscem Historycznym, a malowane litery nad oknami wymieniają tanga Manziego wraz z kompozytorami i latami. Dziesięć minut na zewnątrz za dnia to dobrze spędzony czas.

Od stolika w kawiarni po scenę

Dziś kawiarnia jest domem tanga z kolacją. Lokal opisuje widowisko zbudowane wokół kompozycji Manziego, z hołdem dla Carlosa Gardela, osadzone w tym, co nazywa złotym wiekiem tanga, z piętnastoma artystami na scenie. Wikipedia datuje ten złoty wiek na lata około 1935–1952, więc Sur należy do jego późniejszych lat. Programy się zmieniają, więc żaden utwór nie jest gwarantowany, ale wieczór opiera się na pieśniach, które wpisały ten róg w pamięć miasta. Siedzisz na rogu, który te pieśni rozsławiły.

Czytaj dalej: Pokaz tanga Homero Manzi: bilety

Dla kogo to nie jest

Jeśli odwiedzisz ten róg dla historii, możesz się rozczarować: to działająca restauracja, nie muzeum. Wieczorne widowisko tanga to główny powód, by wejść do środka. Jeśli chcesz, by tekst pieśni został wyjaśniony wers po wersie, najpierw przeczytaj tłumaczenie, ponieważ Manzi pisał po hiszpańsku. A jeśli wolisz kameralne wnętrza, pamiętaj, że sala jest duża; przewodnik po biletach mówi o tym więcej. Widowisko nie jest też wykładem: prezentuje tango, a nie biografię Manziego, więc jeśli to dla ciebie ważne, przeczytaj wcześniej historię tego rogu tutaj.